Jubileum 2029

Mathilde Wantenaar componeert jubileumwerk voor 200 jaar Toonkunstkoren

Persbericht 20 juli 2026

In 2029 viert de Toonkunstbeweging haar 200-jarig bestaan, want in 1829 werden de eerste Toonkunstkoren opgericht. Vijf koren uit dat jaar bestaan nog steeds en zijn springlevend, namelijk die van Amsterdam, Den Haag, Dordrecht, Rotterdam en Utrecht.

De vijf koren hebben Mathilde Wantenaar gevraagd een nieuwe compositie voor groot koor, solisten en orkest schrijven. Zij zullen dat werk in het jubileumjaar 2029 ieder in hun eigen stad uitvoeren. Het gaat om een nieuw, Nederlandstalig werk van een half uur over een maatschappelijk relevant thema en met een feestelijk karakter.

Daarna zullen naar verwachting ook andere koren van de Toonkunstbeweging het nieuwe werk in hun stad uitvoeren. Het wordt dus een unieke estafette van uitvoeringen van een nieuw Nederlands koorwerk dat een groot publiek gaat bereiken.

Mathilde Wantenaar

De muziek van de in Amsterdam geboren Mathilde Wantenaar (1993) wordt omschreven als lyrisch, betoverend en eclectisch, maar authentiek. De combinatie van haar vakmanschap en interesse in een breed scala aan genres maakt Wantenaar tot een zeer veelzijdige componist. Ze werkt met vocalisten en instrumentalisten, maar ook met kleine ensembles en grote orkesten en is in het bijzonder geïnteresseerd in het schrijven van opera.

Haar eerste orkestopdracht was in 2019 Prélude à une nuit américaine voor het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Sindsdien heeft Mathilde gecomponeerd voor veel gerenommeerde gezelschappen. De dirigenten van de vijf jubilerende Toonkunstkoren zijn samen tot de keuze voor Mathilde Wantenaar gekomen. Zij menen dat deze in staat is zo’n complex werk te schrijven, ook omdat zij ervaring heeft met libretto’s. Dat blijkt onder meer uit haar Dear Professor Einstein (in opdracht van het Nederlands Kamerkoor) en Een lied voor de maan (voor Nationale Opera en Ballet).

Mathilde Wantenaar zegt over de compositieopdracht voor het jubileum: “Ik wil dat de muziek lyrisch en toegankelijk genoeg is om alle zangers uit te nodigen om uit volle borst te zingen, maar tegelijkertijd moet de muziek hun ook gelaagdheid, diepgang en uitdaging bieden. Qua tekst denk ik voorlopig aan twee paden om uit te kiezen: ofwel we kiezen een kort verhaal dat ik mogelijk zal moeten bewerken voor de zingbaarheid, ofwel we maken een selectie van afwisselende gedichten, liefst uit verschillende eeuwen, rondom een thema dat we op die manier uit verschillende hoeken belichten. De uiteindelijke tekst ligt bewust nog open, omdat ik alle zangers van de jubileumkoren de gelegenheid wil geven zelf met suggesties te komen. Op die manier ontstaat meer betrokkenheid bij het compositieproces. Ik wil graag dat zij zich deelgenoot voelen en ik wil hun ook ook inzicht geven in het componeren, wat voor velen een ongrijpbaar, magisch en moeilijk voor te stellen proces is, of iets waar zij wellicht nog nooit bij hebben stilgestaan. Het zou mooi zijn als alle betrokkenen uiteindelijk op het podium staan met het gevoel dat zij mede-eigenaar zijn van een traditie, die dankzij hen leeft en die verrijkt is met nieuwe muziek.

Toonkunstbeweging

De Toonkunstbeweging heeft sinds 1829 een rijke geschiedenis die begon met grootse muziekfeesten waar bekende Europese componisten en uitvoerende musici aan bijdroegen. In de loop van de negentiende eeuw zijn overal in Nederland ‘Afdeelingen’ van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst in het leven geroepen. De beweging leidde in het hele land tot de oprichting van conservatoria, muziekscholen, muziekbibliotheken en nieuwe composities. Dankzij de Toonkunstbeweging heeft Nederland nu een heel rijke koorcultuur en -traditie. In de afgelopen twee eeuwen zijn er in 62 Nederlandse steden en dorpen Toonkunstkoren geweest. Op dit moment zijn er nog 28 Toonkunstkoren en daarnaast zijn ruim vijftig andere, hoogstaande koren aangesloten bij de Vereniging Toonkunst Nederland.